Reklama w internecie
przemiana materii

Fizyka

Przemiana materii

Codziennie jesteśmy świadkami przemiany materii. Zjawiska te występują wtedy, gdy ciała stałe, ciecze lub gazy wzajemnie się przekształcają. Następuje to na skutek zmian temperatury.

Temperatura. Zwiększa ruch cząstek wewnątrz materii i doprowadza do łączenia się lub rozrywania połączeń pomiędzy atomami.

obieg wody w przyrodzie
Obieg wody w przyrodzie

parowanie → skraplanie → parowanie

Topnienie. Podgrzanie ciała stałego powoduje, że zwiększa się ruch molekuł wewnątrz ciała. Jeżeli ruch będzie tak szybki, że nastąpi rozerwanie połączeń cząsteczek, ciało przekształci się w ciecz i nastąpi jego topnienie.

Zjawisko takie występuje nie tylko w przypadku topnienia lodu. Topić może się, np. czekolada, plastik czy metal. Większość materii ma zdolność istnienia w trzech stanach materii, czyli jako ciało stałe, cieczgaz.

Przykładowe temperatury topnienia (krzepnięcia): alkohol etylowy minus 114 ⁰C rtęć minus 39 ⁰C, Woda (lód) 0 ⁰C, ołów plus 327 ⁰C, złoto plus 1063 ⁰C, żelazo plus 1535 ⁰C.

topnienie żelaza
Topnienie żelaza w temperaturze ponad 1500 ⁰C

Parowanie. Zwiększanie temperatury cieczy doprowadza do takiego wzrostu szybkości cząstek, że połączenia molekuł zostaną zniszczone całkowicie i następuje przekształcenie materii w gaz. Proces ten nazywamy parowaniem.

Przykładowe temperatury wrzenia: alkohol etylowy plus 78 ⁰C, woda plus 100 ⁰C, rtęć plus 356 ⁰C, żelazo plus 3050 ⁰C, wolfram plus 5900 ⁰C.

parowanie cieczy
Parowanie cieczy

Podgrzewanie cieczy przyspiesza parowanie.

Czy wiesz że?

Suchy lód powstaje w wyniku zamrożenia dwutlenku węgla. Jego temperatura to minus 78 ⁰C. Suchy lód w temperaturze pokojowej nie ulega stopieniu, lecz wyparowaniu (sublimacji). Wykorzystywany jest do chłodzenia w przemyśle oraz laboratoriach.

Pozostałe przemiany materii. Zjawisko odwrotne do topnienia nazywamy krzepnięciem. Następuje w tym przypadku przekształcenie się cieczy w ciało stałe.

Odwrotnością parowania jest skraplanie się. Gaz przekształca się w ciecz. Przejście ciała stałego w gaz z pominięciem fazy cieczy nazywamy sublimacją. Zamiana gazu od razu w ciało stałe to resublimacja.

skraplanie się wody
Skraplanie się pary wodnej na szybie
Czy wiesz że?

Rtęć jest jedynym metalem, który w temperaturze pokojowej jest cieczą. Ciałem stałym staje się dopiero w temperaturze minus 39 ⁰C. Dlatego na Syberii nie można używać termometrów rtęciowych tylko alkoholowe.